Naslovna Manastiri u Republici Srpskoj Manastir Liplje

Manastir Liplje

Manastir LipljeLiplje je pravoslavni hrišćanski manastir koji se nalazi u selu Gornje Liplje između Kotor Varoša i Teslića, u Republici Srpskoj, BiH.

Položaj
Manastir se nalazi u selu Liplje, kod ušća potoka Mliječnica u rijeku Bistricu. Do Liplja se dolazi odvajanjem sa regionalnog puta Doboj-Banja Luka, na teritoriji opštine Teslić, oko 25 kilometara zapadno od Teslića na mjestu pod nazivom Klupe. Iz pravca Banjaluke, odvajanje se vrši u mjestu Vrbanjci na teritoriji opštine Kotor Varoš.

Istorija
Prema narodnom predanju, manastir je zadužbina Sveti Sava. To je bio osnovni razlog zašto je na kamenu postavljenom na zapadnom portalu pri obnovi vršenoj 1867—1879. navedeno da je manastir osnovan 1219. godine. Naselje Liplje se pominje 1273, ali izričito manastir pominje se tek krajem 15. vijeka u Kruševskom pomeniku. Danas je jasno, prema tvrdnji Justina Ćelijskog, manastir je zadužbina kralja Dragutina sa kraja trinaestog (13.) vijeka, iako je vjerovatno i on sagrađen na temeljima neke starije crkve. U istorijskim zapisima se pominje pod dva imena: Liplje i Osovica, a veoma često u istim dokumentima pod oba naziva.

Manastir je prvobitno bio posvećen Sv. Nikoli, ali je poslije obnove u 19. vijeku posvećen Blagoveštenju Presvete Bogorodice. Spada u red većih i viših srednjovjekovnih sakralnih objekata (oko 20 m).

Natpis nad ulazom u manastir
U manastiru je dugo, možda već od samog osnivanja, radila prepisivačka radionica. Sudeći prema podacima iz raznih izvora, do početka 17. vijeka manastir je bio u punom procvatu. Početkom 17. vijeka, odnosno 1615. godine, doživljava katastrofu: u velikoj poplavi je oštećen manastir i njegova imovina, a nekoliko stanovnika manastira je poginulo. Lipljanski Prepisivač Danilo kaže:

Godine 7123… nadođe poplava i obuze portu, razori crkve i konake, ne ostade kamen na kamenu i utopi se deset monaha i četiri đaka, od vode izbjegoše samo trojica…

Naredna nesreća se desila 1696. godine, kada je manastir opljačkan i spaljen. Tada manastir ostaje napušten preko 200 godina. Obnovu tek u drugoj polovini 19. vijeka pokrenuo sveštenik Kosta Dušanić. Radovi na novoj obnovi su završeni 1879. godine. Od tada je manastir parohijska crkva sve do 1965. kada ponovo počinje da djeluje kao manastir.

Godine 1984. izvršeno je još jedno veće obnavljanje manastira. Tom prilikom je u unutrašnjosti manastira postavljena ploča sa sledećim tekstom:

U slavu božju obnovljen je ovaj sveti manastir 1984. godine blagoslovom episkopa banjalučkog Jefrema, trudom jeromonaha Save i vjernika parohije lipljanske. Osvećenje su izvršili 5. avgusta 1984. godine ep[iskop] dalmatinski Nikolaj, ep[iskop] zvorničko-tuzlanski Vasilije, i ep[iskop] banjalučki Jefrem, uz sasluženje više sveštenika i prisustvo oko deset hiljada vjernika. Kum obnovljenog manastira. Svetislav Gavrić iz Liplja, sa domaćicom Nevenkom i sinom Nedeljkom.

Manastirski konak je 9. avgusta 1998. osveštao patrijarh srpski Pavle.

Danas, bratstvo manastira čine četiri monaha, jedna monahinja i poslušnik.

1 KOMENTAR

Ostavi poruku