Naslovna Manastiri u Republici Srpskoj Manastir Krupa na Vrbasu

Manastir Krupa na Vrbasu

Crkva Svetog Ilije u Krupi na Vrbasu (u narodu poznata kao Ilinka) je podignuta na temeljima srednjovekovnog manastira Krupa. Nalazi se dvadesetak kilometara uzvodno od Banje Luke.

Vrlo malo se zna o prošlosti ovog manastira. Mnogi istorijski izvori o njemu nestali su sa najezdom Osmanlija. Pretostavlja se da se gradio u vreme Nemanjića.[1] Prema dostupnim izvorima sam manastir je podignut krajem 13. veka ili početkom 14. veka. Monasi Krupe na Vrbasu podigli su i Manastir Krupu kod Obrovca u Dalmaciji 1317. godine. Manastir je zapusteo je krajem 17. veka u vreme osmanlijsko-austrijskih ratova. U međuvremenu je podignuta crkva brvnara, dok je manastir bio u ruševinama sve do odlaska Turaka sa tih prostora. Manastir je obnovljen krajem 19. veka, najviše zaslugom mitropolita sarajevskog, Save Kosanovića uz aktivno učešće naroda iz okolnih sela, parohijskih crkava i posebno prilozima Manastira Gomionice.

Manastir su po drugi put porušili i spalili Austrougari 1914. godine, zatim 1941. spalile su ga ustaše za vreme Drugog svetskog rata. Stradao je i u zemljotresu u Banjaluci 1961, posle čega je obnovljen. Status manastira vraćen mu je tek 1989. godine.

Ostavi poruku