Naslovna Manastiri u Republici Srpskoj Manastir Gomionica

Manastir Gomionica

Manastir GomionicaManastir Gomionica sa crkvom posvećenom Vavedenju Bogoredice nalazi se 42 km zapadno od Banje Luke u selu Kmećani kod Bronzanog Majdana.

Tačno vrijeme osnivanja manastira nije poznato, ali se zna da je osnovan prije 1536. godine, kada se u turskim izvorima u njoj pominje iguman Andrija. Najstariji sačuvani predmet je tipik manastira Gomionice, koji potiče iz 1599. godine. Danas se čuva u eparhijskoj biblioteci u Aradu (Rumunija).

Monasi su krajem XVII vijeka izbjegli u manastir Hodoš u Banatu, a 1738. godine u slavonski manastir Pakru. Tokom XVIII i XIX vijeka crkva je nekoliko puta obnavljana. Manastirsku školu podignutu 1882. godine je pohađao i poznati književnik Petar Kočić.
Gomionička crkva (Slika manastirske crkve) je jednobradna građevina sa kupolom, polukružnom oltarskom apsidom i pripratom. Uz podužne zidove prislonjeni su ojačavajući lukovi. Svodovi unutar crkve su oslonjeni na isturene pilastre, pri čijem dnu su lučno zasvedeni prolazi, što crkvi daje prividno trobrodnu osnovu. Živopis Gomionice posjeduje izvjesne stilske karakteristike koje ga dovode u vezu sa majstorima koji su u sedmoj i osmoj deceniji XVI vijeka oslikali pećku i gračaničku pripratu, crkvu manastira Lomnice i obnavljali freske u Studenici, Mileševi i Banji kod Priboja.

U manastirskoj riznici su zbirke ikona (Gomioničke ikone )iz XVI – XIX vijeka, starih rukopisnih i štampanih knjiga iz XIV – XVII vijeka (Gomionički rukopisi) i predmeta umjetničkog zanatstva (Gomionički predmeti). Pozlaćeni gomionički srebrni krst iz 1640. godine, rad Stefana Ivanovića Sarajevca iz Sombora, danas je u kolekciji Londonskog univerziteta.

Igumanija manastira od 1973. do 2014. bila je Jefimija Maksimović.

Ostavi poruku