Naslovna Istorija Ratni zločini Ubistvo starog svata na Baščaršiji

Ubistvo starog svata na Baščaršiji

 

Datum zločina:1. mart 1992.
Mejsto zločina:Baščaršija, Sarajevo
Zločin:Ubijen Nikola Gardović
Zločinci
Ramiz Delalić Ćelo
Suad Šabanović
Muhameda Švrakića
Taib Torlaković

 

Ubistvo starog svata ispred Stare crkve na Baščaršiji se dogodilo 1. marta 1992. godine tokom srpske svadbe ispred Stare crkve na Baščaršiji u Sarajevu, SFRJ, kada je kriminalac i pripadnik Zelenih beretki Ramiz Delalić znani Ćelo, pucnjem iz pištolja ubio mladoženjinog oca Nikolu Gardovića, i ranio sveštenika Srpske pravoslvne crkve Radenka Mikovića. Ovaj događaj je bio jedan od povoda za početak ratnih sukoba u Sarajevu.

Zločin
Vjenčanje Milana Gardovića i Dijane Tambur je obavljeno u 14.30 časova na dan 1. mart 1992. u hramu Preobraženja Gospodnjeg (crkva na Staroj stanici), na Pofalićima u opštini Novo Sarajevo. Vjenčanje je obavio prota Voja Čarkić. Nakon vjenčanja, svatovi su se uputili u Dom svete Tekle u dvorištu Stare crkve na Baščaršiji, gdje ih je čekao zakazani svadbeni ručak. Pošto je saobraćaj za putnička vozila u centru Sarajeva jednosmjeran i paralelan sa tramvajeskim saobraćajem, svatovi su put od crkve na Pofalićima do Stare crkve prošli ulicama Vojvode Putnika i Obalom Vojvode Stepe, do Vijećnice, gdje se nalazio najbliži parking na stotinjak metara od same Stare crkve. Svatovsku kolonu u putničkim vozilima je sačinjavalo oko stotinjak svatova. Nakon što su parkirali putnička vozila kod Vijećnice, svatovi su pješice krenuli ka Staroj crkvi. U neposrednoj blizini prilikom ulaska svatovske kolone u dvorište Stare crkve, pored svatova se zaustavilo bijelo putničko vozilo marke „golf“ u kome su se nalazila četiri kriminalca, a među kojima je bio Ramiz Delalić zvani Ćelo.[3] Četiri kriminalca predvođena Ramizom Delalićem su izašla iz automobila „golf“ i nasrnula na mladoženjinog oca starog svata Nikolu Gardovića, koji je u svatovskoj koloni obavljao dužnost barjaktara. Ramiz Delalić je pokušao da starom svatu, odnosno barjaktaru Nikoli Gardoviću oduzme svatovsko znamenje, zastavu Srpske pravoslavne crkve (trobojku sa krstom), nakon čega je došlo do komešanja u svatovskoj koloni. Nakon toga je Ramiz Delalić zvani Ćelo otvorio vatru iz pištolja, te smrtno ranio mladoženjinog oca Nikolu Gardovića, dok je njegov saučesnik ranio sveštenika SPC Radenka Mirovića (mladoženjinog zeta). Odmah nakon otvaranja vatre, zločinci su pobjegli odnoseći sa sobom zastavu Srpske pravoslavne crkve koju su spalili. Nikola Gardović je preminuo od nanesenih rana nekoliko minuta kasnije u kolima hitne pomoći.[4]

Zločinci
Pored počinioca ubistva Ramiza Delalića zvanog Ćelo, svjedoci su kao napadače i saučesnike napada i ubistva prepoznali i Suada Šabanovića iz Zvornika, te Muhameda Švrakića, sina osnivača Zelenih beretki Emina Švrakića.[5] Četvrti napadač je Taib Torlaković, koji je kao i Ramiz Delalić Ćelo, nakon rata ubijen u mafijaškom obračunu u Sarajevu. Ramiz Delalić je odmah nakon početka ratnih sukoba u Sarajevu postao komendant Devete muslimanske brdske brigade Armije BiH, a od Alije Izetbegovića je za zasluge primio pištolj sa posvetom.

Priznanje zločina
Radio-televizija Sarajevo je nakon početka rata u Sarajevu 1992. ispred zgrade Vijećnice snimila dokumentarni program o Ramizu Delaliću, u kome je isti prikazan kao heroj. U ovoj dokumentarnoj emisiji je Ramiz Delalić priznao ubistvo Nikole Gardovića, i naglasio da je to bio muslimanski patriotski akt.[5]

Posljedice
Na dan 1. marta 1992, drugog dana referenduma o nezavisnosti Bosne i Hercegovine na kojem su se izjašnjavali samo Muslimani i Hrvati, pripadnik Zelenih beretki Ramiz Delalić rodom iz Priboja, je pucao na srpsku svadbenu povorku ispred Stare crkve na Baščaršiji i pri tome ubio mladoženjinog oca Nikolu Gardovića. Kao odgovor na ovo ubistvo, naoružani Srbi su iste večeri podigli barikade po Sarajevu, a u razdoblju od 1. do 5. marta podigli su barikade i u drugim gradovima (Šamac, Derventa.[6][7] Muslimani su kontrolisali centar Sarajeva, dok su Srbi kontrolisali ostatak grada, kao i uzvišenja oko njega. Nakon apela javnosti, Karadžić i Izetbegović su 3. marta održali sastanak u štabu komande Jugoslovenske narodne armije u centru Sarajeva uz posredovanje generala JNA Milutina Kukanjca. Nakon oštre rasprave, Karadžić i Izetbegović su se saglasili da red u gradu održavaju mješovite patrole JNA i policije. Međutim, tokom marta usljedili su manji oružani sukobi uz upotrebu vatrenog oružja i podizanje barikada. Tom prilikom ubijeno je ili ranjeno više desetina osoba.

Krvava svadba
Krvava svadba je naziv pjesme koju je napravio Miroslav Pržulj, poznatiji kao Lepi Mića, neposredno nakon ubistva starog svata Nikole Gardovića.

Potjera i suđenje
Suđenje Ramizu Delaliću i njegovim saučesnicima je više puta održano za ubistvo starog svata Nikole Gardovića. Prvi proces protiv Ramiza Delalića su pokrenule muslimanske vlasti nakon početka rata 1992. godine, ali je proces odmah obustavljen jer je Ramiz Delalić 1992. godine postao komandant Devete muslimanske brigade Armije BiH, što su muslimanske vlasti ocjenile kao olakšavajuću okolnost u korist obustave suđenja. Međutim, suđenje nije nikada završeno, jer je MUP Federacije BiH više puta hapsio Ramiza Delalića, i puštao ga na slobodu, da bi potjera za njim ponovo nastavljena. Istraga je ponovo nastavljena 1996, a u toku istražnog postupka 1999, Ramiz Delalić je pobjegao u Tursku i tamo proveo dvije godine. Nekoliko godina kasnije, Ramiz Delalić je uhapšen u Sarajevu i postupak je ponovo pokrenut 2004, ali je odmah pušten da se brani sa slobode. Ramiz Delalić znani Ćelo rodom iz Priboja je ubijen u Sarajevu 27. juna 2007. godine, oko 23.30 časova. Policija Federacije BiH je izjavila da je ubistvo bilo dio obračuna kriminalaca u Sarajevu. Nakon ubistva Ramiza Delalića, suđenje je prekinuto. Pored Ramiza Delalića, za saučesništvo u ubistvu su optuženi Suad Šabović i Taib Torlaković. Taib Torlaković je ubijen u obračuni kriminalaca u Sarajevu, tako da nije prisustvovao suđenju, a Suad Šabović se tokom suđenja nalazio u Italiji, te je amnestiran.

Ostavi poruku