SHARE

JERUSALIM posmatran s okolnih brda izgleda kao beli kameni mravinjak s vrhom na Moriji – Brdu hrama – gde blista pozlaćena kupola džamije nad Kamenom postanja.

To je poslednja u beskrajnom nizu bogomolja koje su tokom dva milenijuma podizane nad svetom stenom kojom je, po jevrejskom predanju, Bog počeo stvaranje sveta.

Prvo je car David psalmopevac tu smestio centar svog grada i sagradio prvu kupolu, zatim je mudri Solomon na istom mestu digao prvi Jerusalimski hram, da bi u sledećim vekovima na Brdu hrama rušili, zidali i preziđivali Vavilonci, Jevreji, Vizantinci, Arapi, krstaši, Osmanlije…

Sve do današnje džamije čiju je kupolu 1993. jordanski kralj pokrio s 80 kilograma čistog zlata! Vernici tri velike religije Brdo hrama nazivaju Pupkom sveta jer će se tu, po svetim knjigama judaizma, hrišćanstva i islama, posle Sudnjeg dana pojaviti Spasitelj čovečanstva.

Ova priča manje zvuči kao legenda kada doživite Stari Jerusalim ujutro, ispred kontrolne tačke gde kroz skener prolazi beskrajni red hodočasnika koji žele da vide Brdo hrama. – Religije se ne slažu oko imena Spasitelja, ali su saglasne da će on ovde osnovati centar Božjeg grada, mesto svetosti, harmonije i mira – pričao je vodič Ašer Drimer članovima planinarsko-novinarske ekspedicije „Trail 2014.“ dok su čekali u redu u podnožju Brda hrama. – Zato su se oko Brda hrama vekovima vodili najkrvaviji ratovi.

Do vrha Brda hrama stiže se drvenim pokrivenim stepeništem.

Ono se gornjim delom naslanja na ogroman zid od lepo otesanih blokova, koji pokriva celu zasečenu zapadnu stranu Morije.

To je Zid plača, ostatak legendarnog drugog Jerusalimskog hrama koji su Rimljani srušili 70. godine.

Treći će po predanju podići Spasitelj.

Ceo kompleks oko Brda hrama bio je praktično nedostupan Jevrejima i hrišćanima do 1967. godine, kad je, posle Šestodnevnog rata, Izrael povratio kontrolu nad svojom istorijskom prestonicom.

Hodočasnici nemuslimani su tada posle vekova zabrana dobili pristup Brdu hrama.

Danas je plato na njegovom vrhu, gde su džamije Zlatna kupola i Al aksa, jedino mesto u Starom Jerusalimu gde se može videti teško naoružano obezbeđenje koje pazi na grupe mušakaraca i žena koje uzvikuju „Alahu akbar“.

Pedesetak metara niže, u podnožju brda kraj Zida plača tiho se mole Jevreji.

Oni šapuću zidu naslonjeni na njegove tesanike, a zatim u proreze između kamenja ostavljaju poruke sa molbama Bogu.

Najživopisniji i najortodoksniji među njima su hasidi, obučeni u crno, s karakterističnim crnim šeširima širokog oboda i uvojcima.

Atmosfera Starog Jerusalima najbolje se oseća kad se Brdo hrama posmatra sa susednog brega na kome se nalazi jevrejska četvrt nadnesena nad velikim trgom kraj Zida plača.

Odatle se najbolje čuje neponovljivi „koncert“ tri religije.

Istovremeno zazvone zvona Crkve Svetog groba, na obližnjem brdu Golgoti u hrišćanskoj četvrti, kraj Zida plača odjeknu šofari od ovnujskih rogova, koji su u biblijskom predanju svojim zvukom rušili zidove Jerihona, a pridruže im se, pokušavajući da ih nadglasaju, poklici „Alahu akbar“ iz hiljada grla.

Od jevrejske do hrišćanske četvrti put vodi pored velike lepe sinagoge, koja je verna kopija bogomolja koje su nekoliko puta rušili fanatični islamisti.

Zatim se spušta na Kardo, glavnu ulicu Jerusalima u vreme Rima, koju su arheolozi pronašli u tlu desetak metara niže od današnjeg nivoa grada.

Toliko je za 2.000 godina porastao Jerusalim koji je nebrojeno puta uništavan i iznova građen na ruševinama.

Rimska saobraćajnica uliva se u tunel ispod današnjih zgrada, kojim se stiže na staru tržnicu – suk, gde vlada božanstvo trgovine.

O tome govori veliki natpis na ulazu, na engleskom: „Sve mora da ide“.

Tu možeti videti prodavca koji u rukama drži Kuran, a u izlogu hrišćanske suvenire.

Na kafanicama možete pročitati: „Ako vam se hrana ne svidi, ne morate da platite“.

Ogromni hodnik ispunjen mirisima peciva, slatkiša i voća, vodi do raskrsnice sa ulicom Vija dolorosa, Put bola, kojom je Hrist nosio krst do vrha Golgote.

To je danas put „svete trgovine“ gde se govori svim jezicima, a u prodavničicama jedni pored drugih vise šalovi s krstovima, palestinske marame i jevrejske kapice.

Tu su, jedne pored drugih, izložene majice s natpisima „Sloboda Palestini“ i „Mosad“.

Kroz taj koridor šareniša stiže se do Golgote i centra pravoslavnog hrišćanskog sveta – Hrama Vaskrsenja Hristovog, poznatog i kao Crkva Svetog groba.

Tu je Sveta carica Jelena, majka imperatora Konstantina, otkrila Časni krst na kome je Isus bio razapet.

Njen sin je iznad Golgote podigao prelepu crkvu koja je bezbroj puta rušena i doziđivana, pa danas predstavlja ogroman arhitektonski kompleks pod kupolom, pravo saće od dvorana i kapelica koje su podeljene između nekoliko hrišćanskih crkava.

One upravljaju pojedinim delovima crkve, kapela, oltara, po posebnim pravilima ustanovljenim pre nekoliko vekova.

Srce Hrama Hristovog Vaskrsenja je mala crkva u crkvi, Kapela Groba Hristovog, ispred koje svakodnevno čekaju reke hodočasnika.

Najveća gužva vlada na Veliku subotu uoči Vaskrsa, kad se posle molitve pravoslavnog patrijarha tu pojavljuje Blagodatni oganj koji pali sveće hodočasnika.

Od vremena Saladinovog osvajanja Jerusalima, ključeve Hrama Vaskrsenja Hristovog, po tradiciji, čuvaju dve muslimanske porodice.

O magiji Jerusalima najbolje je posvedočio „izraelizovani Amerikanac“, foto-reporter Džejkob Ros, koji nam je na Jafa kapiji, izlazu iz drevnog grada, otkrio svoju tajnu: – Pre tri godine došao sam u Jerusalim da napravim reportažu.

Svakog dana je pravim i nisam odmakao mnogo od početka.

Ovo je nevrovatan grad.

Aktivni vremeplov u koji je lako ući, a teško izaći.

Postao sam pravi Jerusalimac i ne verujem da ću se ikada vratiti u rodnu Atlantu – ispričao nam je Ros. ZABRANjENE DžAMIJE IZRAELCI su, radi sprečavanja sukoba u budućnosti, 1967. godine prepustili upravu nad vrhom Brda hrama Ministarstvu Vakfu Hašemitske kraljevine Jordana, jer se tu nalaze džamije Al aksa i Zlatna kupola.

Međutim, posle nekoliko godina, jordanska uprava ponovo je zabranila Jevrejima da se mole na Brdu hrama, a i njima i hrišćanima da uđu u džamije.

U sve hrišćanske i jevrejske bogomolje Starog Jerusalima može da se uđe.

SHARE

Оставите одговор