BiH ne može potrajati ako Federacija BiH (FBiH) ne funkcioniše ili ako izgubi podršku Hrvata i Srba, smatra direktor kancelarije za Balkan Međunarodne krizne grupe (MKG) Marko Prelec.„Da li će FBiH moći da riješi krizu svoje vlasti nakon opštih izbora 3. oktobra u velikoj će mjeri dati odgovor na pitanje da li sama BiH može preživjeti“, ističe se u najnovijem izvještaju MKG pod nazivom „FBiH – Paralelna kriza“.

U izvještaju, u kojem MKG konstatuje da bi disfunkcionalna administracija FBiH paralizovala proces donošenja odluka, dovela ovaj entitet na ivicu bankrota i prouzrokovala socijalne nemire, naglašava se da BiH ostaje moguća sve dok FBiH nastavi da funkcioniše.

Ako novoizabrane vlasti nastave da odgađaju reforme, nadajući se da će se ustavne reforme skoro desiti na nivou BiH i riješiti većinu problema u FBiH, onda one rizikuju kompletan slom ovog entiteta, navodi se u izvještaju.

Sa druge strane, ovaj izvještaj analizira neke korake koji, ukoliko se naprave, mogu reformisati FBiH i tako postaviti kamen temeljac za napredak na nivou cijele BiH.

„Reforma FBiH bi stvorila momentum za promjene u cijeloj BiH i ojačala bi poziciju političkih partija iz FBiH u odnosu na one iz Republike Srpske“ – smatra Prelec.

MKG navodi da je balansiranje između kolektivnih prava i vlasti većine na svim nivoima vlasti u FBiH stvorilo komplikovanu arhitekturu podjele vlasti koja frustrira Bošnjake i ne uspijeva da zaštiti Hrvate.

Pokušaji da se pomire zaštita ličnih građanskih prava sa kolektivnim pravima konstitutivnih naroda često ne funkcionišu. Još od 2009. godine Vlada FBiH nije bila u stanju da donese najosnovnije odluke, kao što je popunjavanje upražnjenih mjesta u Ustavnom sudu FBiH, ističe MKG.

Visoko decentralizovana FBiH je sastavljena od 10 kantona, za koje se Hrvati još čvrsto drže, a koje bi Bošnjaci rado eliminisali. FBiH ima ekskluzivne nadležnosti u samo nekoliko oblasti dok većinu ostalih nadležnosti dijele sa nižim administrativnim nivoima.

Rezultat je glomazna administracija čiji se različiti dijelovi takmiče ili otvoreno sukobljavaju jedni sa drugima, kao i zbunjujuće i često kontradiktorno zakonodavstvo i regulative koje guše investicije i degradiraju javne servise. Veliko učešće vlasti FBiH u ukupnoj javnoj ekonomiji stvara centar političke i ekonomske moći koje političke elite eksploatišu, upozorava se u izvještaju.

Politička scena FBiH, koja je dugo bila pod dominacijom dvije najveće političke partije – Stranke demokratske akcije i Hrvatske demokratske zajednice – fragmentirala se, čime je donošenje odluka i pokretanje refomi još više otežano.

Nove vlasti se moraju hitno suočiti sa ekonomskim i socijalnim problemima, a novi Parlament FBiH bi trebalo hitno da uspostavi komisiju za reforme koja bi uz međunarodnu podršku predložila ustavne amandmane i ostala zakonska i strukturalna poboljšanja, smatra MKG.

Direktor kancelarije za Evropu MKG Sabine Frejzer tvrdi da je revitalizacija FBiH ključna za preživljavanje BiH.

„Funkcionalna FBiH bila bi privlačnija Hrvatima i Srbima u BiH, dok bi dalje pogoršavanje političkih sukoba moglo nanijeti nepovratnu štetu osjetljivim međuetničkim odnosima“, smatra Frejzerova.

Ostavi poruku