Vatikan je u vrijeme Drugog svjetskog rata, tražeći branik od komunizma, podržavao hrvatski ustaški pokret koji je izrastao u genocidni režim nacističkog satelita Hrvatske, ocijenila je američki ekpsert za Balkan Julija Gorin.

Vatikan-2„Prošlo je 60 godina, a svijet još uvijek ne zna priču o ratnoj Hrvatskoj, gdje Vatikan, ne samo da se nije izjasnio protiv zločina, ne samo da je bio saučesnik u genocidu miliona ljudi, već ni nakon toga nikad nije izrazio kajanje zbog prolivene pravoslavne krvi, kao što je to učinio zbog jevrejske krvi, jer svijet to nikad nije zatražio“, naglašava Gorinova u tekstu pod naslovom „Masovna grobnica istorije: Vatikanska kriza identiteta u Drugom svjetskom ratu“, koji je objavio ugledni „Jerusalem Post“.

Upitavši da li je Vatikan kao institucija prećutno klicao desetkovanju svog pravoslavnog takmaca, Gorinova je napomenula da hrvatski nadbiskup Alojzije Stepinac u maju 1944. godine izvještava papu Pija Dvanaestog o stotinama hiljada prisilnih preobraćenja s pravoslavlja na katoličanstvo, navodeći da je riječ o 244 000 takvih slučajeva.

U tom kontekstu, ona navodi citat iz Bi-Bi-Si-jeve emisije od 16. februara 1942. o tadašnjoj NDH: „Pravoslavce silom preobraćuju na katoličanstvo, a mi ne čujemo da nadbiskup zbog toga protestuje. Umjesto toga, čujemo da učestvuje u nacističkim i fašističkim paradama“.

Prema njenom mišljenju, razlozi za tako dugu ćutnju o Jasenovcu su višestruki: Titu je isticanje Jasenovca smetalo u ostvarivanju „bratstva i jedinstva“, Zapad se slagao s tim prećutkivanjem, posebno nakon što je Tito 1948. raskinuo sa Staljinom, dok je Vatikan želio zaštititi Hrvate rimokatolike, koji su bili „nacistički opunomoćenici na Balkanu“.

Ustaškog poglavnika Antu Pavelića, Gorinova je opisala kao „osnivača fašističkih ustaša, koji su se upuštali u terorizam po cijeloj Evropi kako bi Hrvatsku `oslobodili` od Jugoslavije“ i dodala da je zagrebački nadbiskup Alojzije Stepinac, u aprilu 1941. godine, priredio gozbu i blagoslovio Pavelića i režim, nazivajući ih „Božjom rukom na djelu“ te uredio da poglavnika već sljedećeg mjeseca primi papa Pio Dvanaesti.

To se dogodilo, ističe ona, samo „četiri dana nakon masakra u Glini, gdje su ustaše na stotine srpskih pravoslavaca zaključali u njihovu crkvu i spalili je, što je postalo uobičajeni postupak u Pavelićevoj Nezavisnoj državi Hrvatskoj (NDH)“.

Gorinova je u svom tekstu, koji prenosi „Slobodna Dalmacija“, podsjetila na juli 1941. godine kada je Pavelićev ministar obrazovanja Mile Budak javno izložio postupak čišćenja Srba, koji je podrazumijevao trećinu Srba ubiti, trećinu protjerati, trećinu prekrstiti.

Američki ekspert za Balkan spominje i kolovoski ustaški masakr u drugoj pravoslavnoj crkvi u Glini, kad je zaklano više od hiljadu Srba, a od ustaške kame uspio se spasiti, pretvarajući se da je mrtav, samo seljak Ljuban Jednak, koji je u akciji hrvatske vojske „Oluja“, avgusta 1995. godine, izbjegao i umro u izbjeglištvu 1997. godine.

„U času dok je negirao Stepinčevu dobro poznatu povezanost su ustašama, Vatikan Pia Dvanaestog služio je kao kanal kojim su se nakon rata krijumčarili ustaše“, piše Gorin, pozivajući se na američke dokumente koji su postali dostupni javnosti, a prema kojima se Pavelić neposredno nakon rata skrivao u jednom hrvatskom katoličkom samostanu u Rimu.

Američki ekspert za Balkan iznosi podataka da je 12. septembra 1947. Kancelarija američkih kontraobavještajnih snaga saopštila da su „Pavelićevi kontakti tako visoki, a njegov trenutni položaj tako kompromitujući po Vatikan, da bi njegovo izručenje zadalo zapanjujući udarac rimskoj Katoličkoj crkvi“.

Gorinova se osvrnula i na prošlogodišnju, kako je rekla, 60 godina zakašnjelu posjetu zagrebačkog nadbiskupa Josipa Bozanića Memorijalnom centru Jasenovac, koji je umjesto izvinjenja branio Stepinca i Crkvu i iskoristio taj dugo čekani trenutak da bi „žalovao zbog masakra koji su partizani počinili nad nacistima u bijegu u Blajburgu“.

„Vatikan nije prekorio Bozanića, kao što ne prigovara ni snošljivosti hrvatske Crkve prema svagdašnjim pronacističkim simbolima u toj državi, koji su se početkom 1990-ih iznova pojavili kao hrvatska `kultura`“, zaključila je Gorinova.

Ostavi poruku