Najnoviji pregovori o ujedinjenju Kipra vrlo lako mogli bi da propadnu, prenosi „Gardijan“ upozorenje zvaničnika kiparskih Turaka.

Kipar-mapa-1Kipar bi, ističu ti zvaničnici, mogao da završi kao svojevremeno Čehoslovačka – da se raspadne na dvije odvojene države, ako Velika Britanija i njeni međunarodni partneri ne preduzmu odlučne korake prije nego što tvrdokorni političari u aprilu, kao što se očekuje, pobijede na izborima.

Pregovori, započeti još 2008, nastavljaju se danas, no mnogi strahuju da bi dijalog između lidera kiparskih Grka i Turaka mogao vrlo brzo da bude prekinut, jer i dalje postoji veliki jaz po pitanju rješavanja problema bezbjednosti, imovine i teritorijalnih prava, piše „Gardijan“.

Upozorenje je uslijedilo pred početak nove runde pregovora o ujedinjenu ostrva, za koje se strahuje da su na ivici neuspjeha.

Pregovori, koji su počeli 2008. godine, nastavljaju se sutra, ali raste bojazan da je dijalog lidera kiparskih Turaka Mehmeta Ali Talata i lidera Grka Demetrisa Hristofijasa na ivici propasti.

Kiparski Turci su pesimisti kada je riječ o pregovorima, a oko 85 odsto vjeruje da je sporazum nedostižan, rezultati su nedavnih istraživanja.

„Ne razumijem zašto Britanija ne učini više. Britanija, bivša kolonijalna sila, zna dobro šta se tamo dogodilo“, kaže Husein Ozgurgun, ministar inostranih poslova samoproklamovane Turske Republike Sjeverni Kipar, dodajući da je Britanija veoma snažna zemlja i da ima uticaj.

Kipar je podijeljen po etničkim i religijskim linijama od 1974. godine, kada su turske trupe izvrđile invaziju nakon pokušaja grčkog puča.

Britanija, SAD, Turska i EU podržavaju ponovno ujedinjenje ostrva, odnosno plan koji je sličan planu iz 2004. godine tadašnjeg generalnog sekretara UN Kofija Anana.

Međutim, pokušaji da se riješe problemi bezbjednosti, imovine, upravljanja i teritorije ostali su bez uspjeha.

Sjeverni Kipar jedino je priznala Turska, dok je grčki dio ostrva Republika Kipar članica UN, a primljena je i u EU kao vlada cijelog ostrva 2004. godine.

Očekuje se da će lider kiparskih Turaka Talat, koji se zalaže za ujedinjene ostrva, izgubiti na predsjedničkim izborima u aprilu od svog nacionalističkog premijera Derviša Eroglua, koji je nedavno upozorio da je vrijeme za pregovore isteklo.

Hristofijas, koji takođe podržava ujedinjenje, pod velikim je pritiskom opozicionih političara, Kiparske nacionalne garde i arhiepiskopa Grčke pravoslavne crkve Hrizostom Drugi na Kipru da ne popusti.

„Turska pokušava da zadrži pregovore, ali sve će biti uslovljeno ponašanjem Evrope prema evropskim aspiracijama Ankare“, kaže Ahmet Sozen, politički analitičar u sjevernom Kipru.

„Prije ili kasnije, Turska može da kaže Eroglu da ide i pokaže svoje pravo lice, a njegovo pravo lice je podjela, slično kao u Čehoslovačkoj“, rekao je Sozen.

Ozdil Nami, specijalni predstavnik Talata na razgovorima rekao je da Eroglu želi rješenje dvije države i da on govori o baršunastoj revoluciji.

On je upozorio da bi takav pristup mogao da upropasti pregovore uz konstataciju da u Evropi postoji generalno manjak razumijevanja situacije na Kipru.

„Britanija ima važnu odgovornost da prosvijetli druge zemlje EU, mi očekujemo više“, rekao je Nami.

Velika Britanija pojačala je učešće sa premijerom Gordonom Braunom koji je prošle sedmice telefonom zvao Talata, Hristofijasa i turskog premijera Redžepa Tajipa Erdoana da izrazi podršku pregovorima.

Britanija se nada da bi eventualni sporazum dvije strane o podjeli vlasti, upravljanju i pitanjima vezanim za EU mogao biti odskočna daska za napredak u drugim pitanjima.

Braun je lično razgovarao sa Talatom u Londonu prošlog mjeseca, što su osudili kiparski Grci, mjesec dana nakon susreta sa Hristofijasom.

EU, takođe, pojačava pritisak sa posjetom njenog novog predsjednika Hermana van Rompeja prošle sedmice.

Ukoliko se sutra ostvari napredak generalni sekretar UN Ban Ki Mun mogao bi posjetiti ostrvo narednog mjeseca.

Ostavi poruku